Cách âm giá rẻ có thật sự hiệu quả không?

Cách âm giá rẻ là chủ đề gây tranh cãi nhiều nhất trong các hội nhóm về nhà ở: người mua tấm tiêu âm dán tường, xốp trứng hoặc rèm dày với kỳ vọng phòng sẽ yên tĩnh như sau khi cách âm bài bản, rồi thất vọng vì tiếng ồn vẫn lọt qua gần như nguyên vẹn. Sau đó là kết luận quen thuộc: "Cách âm giá rẻ không có tác dụng gì, toàn quảng cáo lừa đảo". Cùng Alo Nhà Xinh tìm hiểu ngay về vấn đề này nhé!

VÌ SAO NHIỀU NGƯỜI THẤY CÁCH ÂM GIÁ RẺ "KHÔNG CÓ TÁC DỤNG"

Gốc rễ của vấn đề nằm ở việc nhầm lẫn giữa hai khái niệm nghe có vẻ giống nhau nhưng bản chất hoàn toàn khác: cách âm và tiêu âm.

Cách âm là việc ngăn âm thanh truyền từ không gian này sang không gian khác. Muốn làm được điều này cần vật liệu nặng, kín, và thường phải nhiều lớp kết hợp với nhau. Đây gần như luôn là giải pháp tốn kém, vì bản chất vật lý của việc chặn sóng âm đòi hỏi khối lượng và độ kín nhất định, không có cách nào lách qua được quy luật này bằng vật liệu mỏng và nhẹ.

Tiêu âm lại là chuyện khác - đó là việc giảm tiếng vang, tiếng dội bên trong chính căn phòng đó, giúp âm thanh trong phòng nghe "gọn" hơn, đỡ ồn ào hơn. 

Hầu hết vật liệu giá rẻ đang bán tràn lan: mút trứng, xốp gai, tấm tiêu âm dán tường đều thuộc nhóm tiêu âm, không phải cách âm. Nhưng cách quảng cáo trên thị trường lại thường lẫn lộn hai khái niệm này, khiến người mua kỳ vọng sai ngay từ đầu: họ nghĩ mình đang mua giải pháp chặn tiếng ồn từ ngoài vào, trong khi thực chất chỉ đang mua giải pháp giảm tiếng vang trong phòng.

Đây là điểm quan trọng nhất cần hiểu, vì nó giải oan cho cả hai phía: không phải vật liệu giá rẻ "dỏm" hay vô dụng, mà là người mua đang kỳ vọng sai mục đích sử dụng của nó ngay từ đầu.

VẬY CÁCH ÂM GIÁ RẺ HIỆU QUẢ VỚI TRƯỜNG HỢP NÀO?

Xem thêm: Cải tạo nhà cho thuê đạt chuẩn PCCC

Hiệu quả rõ rệt với tiếng ồn phát ra từ chính căn phòng đó và dội ngược lại. Ví dụ: phòng thu âm nghiệp dư, phòng karaoke gia đình, phòng học đàn. Đây đúng là bài toán tiêu âm, và vật liệu giá rẻ hoàn toàn đáp ứng tốt cho mục đích này.

Hiệu quả một phần, không triệt để, với tiếng ồn nhẹ xuyên qua tường mỏng, nếu biết kết hợp nhiều lớp giải pháp cùng lúc: rèm dày, thảm sàn, sắp xếp nội thất chắn đúng hướng nguồn ồn. Các giải pháp này có tác dụng cộng dồn với nhau, nhưng dù kết hợp bao nhiêu lớp cũng không thể so sánh được với một vách cách âm thực sự đúng chuẩn.

Gần như không hiệu quả với tiếng ồn giao thông, tiếng ồn công trình xây dựng, hay tiếng ồn truyền qua kết cấu (rung động từ tầng trên, từ nhà bên cạnh). Đây là điều cần nói thẳng, tránh quảng cáo sai lệch: không có loại rèm dày hay tấm tiêu âm giá rẻ nào chặn được tiếng xe tải chạy ngoài đường hay tiếng khoan đục từ công trình lân cận.

CÁCH ÂM TIẾT KIỆM CHI PHÍ ĐÚNG NGHĨA

Cần hiểu đúng một điều: "ngân sách thấp" không đồng nghĩa với "mua đồ rẻ nhất có thể tìm thấy", mà là biết chi đúng chỗ để mang lại hiệu quả nhiều nhất trên mỗi đồng bỏ ra.

Ưu tiên số một: khe hở ở cửa. Điểm rò rỉ âm thanh nhiều nhất trong một căn phòng thường không phải là bản thân bức tường, mà là các khe hở nhỏ quanh cửa ra vào. Xử lý khe hở bằng gioăng cao su, thanh chặn khe chân cửa là khoản đầu tư rẻ nhất nhưng lại mang lại hiệu quả về chi phí cao nhất trong tất cả các giải pháp. Đáng tiếc, đây cũng là khoản thường bị bỏ qua nhiều nhất, vì nó không "hoành tráng" và dễ thấy như việc dán cả tấm tiêu âm phủ kín một bức tường.

Ưu tiên số hai: cửa sổ. Đây là nguồn lọt âm lớn thứ hai sau khe cửa, nên được xử lý trước khi nghĩ đến việc đầu tư vào tường, dù tường thường là thứ đầu tiên người ta nghĩ đến khi muốn "cách âm phòng".

Chỉ đầu tư vào tường sau cùng, và chỉ khi hai phần trên (khe cửa, cửa sổ) đã được xử lý kỹ mà vẫn chưa đạt được mức yên tĩnh mong muốn. Đây là thứ tự ưu tiên hợp lý về mặt hiệu quả chi phí, thay vì đổ tiền ngay vào hạng mục tốn kém nhất trước.

VẬT LIỆU CHỐNG ỒN GIÁ RẺ NÀO ĐÁNG MUA — VÀ LOẠI NÀO ĐANG BỊ THỔI PHỒNG

Đáng mua trong tầm giá thấp: gioăng cao su cho khe cửa, rèm dày hai lớp, thảm sàn dày, tấm tiêu âm bằng mút hoặc bông cho những phòng cần giảm tiếng vang (phòng thu, phòng học nhạc cụ). Đây đều là những giải pháp đúng với công năng mà chúng được thiết kế ra, miễn là người mua hiểu đúng mục đích sử dụng.

Xem thêm: Cách âm vách nhà xưởng

Bị thổi phồng quá mức: các sản phẩm như "sơn cách âm" hay "giấy dán tường chống ồn" thường được quảng cáo với hiệu quả gần như tương đương tường bê tông. Về bản chất vật lý, một lớp vật liệu mỏng như sơn hay giấy dán tường không thể nào chặn được âm thanh tần số thấp dù quảng cáo có dùng ngôn từ ấn tượng đến đâu. Quy luật vật lý về khối lượng và độ dày cần thiết để cách âm vẫn không thay đổi.

Lưu ý: đây là đánh giá dựa trên nguyên lý vật liệu nói chung, không nhắm đến bất kỳ thương hiệu cụ thể nào. Khi cần đánh giá một sản phẩm cụ thể, nên dựa trên thông số kỹ thuật và kiểm chứng thực tế thay vì chỉ dựa vào nội dung quảng cáo.

KHI NÀO NÊN DỪNG TÌM GIẢI PHÁP GIÁ RẺ VÀ ĐẦU TƯ CÁCH ÂM THẬT SỰ

Nếu vấn đề đang gặp phải là tiếng ồn giao thông, tiếng ồn hàng xóm xuyên tường, hoặc tiếng ồn đang ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ và công việc hằng ngày, thì các giải pháp giá rẻ chỉ đóng vai trò giảm nhẹ tạm thời chứ không phải là giải pháp giải quyết tận gốc vấn đề.

Với những trường hợp này, số tiền bỏ ra để mua nhiều lớp vật liệu giá rẻ chồng lên nhau hết rèm dày, đến thảm, đến tấm tiêu âm. Đôi khi cộng lại còn cao hơn cả chi phí đầu tư một lần cho giải pháp cách âm đúng chuẩn, trong khi hiệu quả cuối cùng vẫn không thể so sánh được. Đây là lúc nên dừng lại và nhìn nhận rõ: vấn đề cần một giải pháp khác, không phải thêm một lớp vật liệu giá rẻ nữa.

Nếu đã thử các giải pháp giá rẻ mà tiếng ồn vẫn ảnh hưởng đến sinh hoạt, có thể trao đổi để xác định đâu là điểm cần đầu tư cách âm thật sự, tránh tốn thêm tiền vào những giải pháp không giải quyết đúng vấn đề đang gặp phải.